Toprak mahsulleri ofisi ,1938 yılında sadece buğday üreticisine destek olmak ve buğday piyasasını düzenlemek için kurulmuştu. Daha sonra Fındık işleri daire başkanlığı adı altında bir birim kuruldu ve alım –satım konusunda , yetki sahibi oldu.
Fiskobirlik işlevini kaybetti
Fiskobirlik yönetimi,1938 yılından beri fındık alımı yapan Fiskobirlik devre dışı bırakıldı. 2006 yılında ilk kez Toprak Mahsulleri Ofisi’ne Devlet adına fındık alma görevi verildi. Fiskobirliğe 200 milyon lira kredi verilmezken, Toprak Mahsulleri Ofisi’ne fındık alım görevi verilerek devlet hazinesi milyarlarca lira zarara uğratıldı.
Hükümetle -Fiskobirlik arasında yaşanan kavga fındığa ve fındık üreticisine ve Ülkemiz ekonomisine ciddi zararlar verdi. Oltan Gıda Fındık şirket’i 80’li yıllardan beri en büyük fındık alıcısıydı. Fiskobirlik’ten sonra tabii ki. Bu şirket 2014’te İtalyan Ferrero şirketine satıldı. Böylece İtalyanlar fındık piyasasının en önemli aktörü haline geldi. Fındık’ta tekelleşme serüveni böylelikle başlamış oldu. Üreticilerimiz örgütsüz bırakıldı, fındığımız kaderine terkedildi.
Fındık’ta oluşan don hasarı sonucunda rekoltemizde kayıplar oluşmuştur. TMO düşük fiyat ile piyasaya fındık sürerek üreticimizi , ülkemiz ekonomi’sini mağdur etmeye devam etmektedir. Serbest piyasada, 175 lira seviyesinde satılan fındığı yok pahasına 125 liradan satışa çıkarıp ,fındığımızın yabancı Tekellere ucuza satılmasını çaresizce izlemekteyiz.
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin deposundaki binlerce ton fındık sezonu başlamadan önce ucuz fiyatla satılıyor. Birileri bu fındığı stokluyor. Don sonucunda hasar bu kadar fazla iken Rekolte düşük olacağı, için ucuza alınan fındıklar çok yüksek fiyatla satılacak. Tekellerin fındık sezonunda fiyat konusunda baskı politikaları devam edecek, fındık fiyatı enflasyon etkisi ile beraber yerinde sayacak. Dünyada tekel olan fındık gibi bir ürünü yetiştirmekte, işlemek ve pazarlamakta başarısız olunuyorsa bu büyük bir sorundur. Devlet bu görevi başka ellere devretmişse söylenecek bir sözümüz yok. O zaman fındık fabrikalarını kapatalım gidelim. Fiskobirlik kaderine terkedildi, Kim bilir belki de biz abartıyoruz.
Ne dersiniz?
Editör: Ziraat Müh. Tarık ARICAN