Fındıkta Son Söz: Bu Bir “Karşı Devrim”dir!
Karadeniz’in yeşil altını fındık, bu sezon da üreticinin boynunu büktü. Dünya pazarında lideriz, rekoltemiz tavan yaptı; ama iş paraya gelince ne serbest piyasa yüzümüze gülüyor ne de kapısına gittiğimiz TMO derdimize derman oluyor. Tarlada ter döken, kışın kahrını çeken çiftçi; 180 liralık sıkışmış fiyatlar, binbir çeşit bürokratik engel ve Rekabet Kurumu’nun masasındaki devasa şüpheler arasında eziliyor!
”Serbest Piyasa” Diyorlar, Üreticinin Elini Kolunu Bağlıyorlar!
Adı üstünde “serbest piyasa” ama iş fındığa gelince bu serbestlik sadece birilerini zengin etmeye yarıyor. Gübreye, ilaca, mazota, işçiliğe her gün zam gelirken; tarladaki emekçinin alın teriyle ürettiği fındık serbest piyasada 150-180 TL bandına hapsedilmiş durumda.
Maliyetlerin altında ezilen üretici, haklı olarak soruyor: “Hani nerede bu serbest piyasa? Neden girdi fiyatları uçarken fındık yerinde sayıyor?”
Büyük Alıcılara Soruşturma: “Tezgâh mı Kurdular?”
İşte bu çığlıklar nihayet Ankara’nın da dikkatini çekti. Rekabet Kurumu, fındık piyasasını elinde tutan 6 büyük firma hakkında dev bir soruşturma başlattı.
Halk arasında, manşetlerde konuşulan o acı gerçek şimdi resmi raporlarda inceleniyor:
Acaba bu dev alıcılar el altından anlaşarak fiyatları mı baskılıyor?
Çiftçinin başka bir kapıya gitme şansını ortadan kaldırıp fiyatı ortaklaşa mı belirliyorlar?
Gözler şimdi Rekabet Kurumu’ndan çıkacak kararda; ancak üreticinin kaybeden yılları geri gelmiyor.
TMO Kapısı: “Alıyorum” Diyor Ama Şartları Bitmiyor!
Serbest piyasada ezilen, tüccarın insafına bırakılan üretici soluğu Toprak Mahsulleri Ofisi’nde (TMO) almak istiyor. Ama o kapıya varana kadar çekilen çile binbir parça:
Kota Duvarı: Ürününün tamamını devlete veremiyor; konulan kotalar yüzünden çiftçi yine elindeki fındığın kalanıyla serbest piyasanın kurtsuz sofrasına mahkum ediliyor.
Seç Kriterleri, Çek Çileyi: Randevu bulmak bir dert, ürünü götürdüğünde “nem yüksek, randıman düşük, çürük var” diye kapıdan çevrilmek ayrı bir dert. Üreticiye adeta “Benim şartlarıma uyarsan alırım, yoksa ne halin varsa gör” deniliyor.
Dünya Birincisi Olmak Karın Doyurmuyor!
Dünya fındık üretiminin yarısından fazlasını biz sağlıyoruz. Çin’i, Amerika’yı geride bırakıp liderlik tahtında oturuyoruz. Ama o tahtta oturanların cebi delik, borcu harcı boyunu aşmış durumda.
Yerli sanayicinin yabancı devlerin gölgesinde taşeronlaştırıldığı, üreticinin ise kendi vatanında “maraba” muamelesi gördüğü bu bozuk düzen artık sinir uçlarına dokunuyor.
Fındıkta Son Söz: Bu Bir “Karşı Devrim”dir!
Bugün Karadeniz’in tepesinde yaşananlar sıradan bir piyasa dalgalanması değildir. Bu coğrafyanın en stratejik değerini, kendi öz evladına ve üreticisine yabancılaştıran, emeği ucuzlatıp toprağın sahibini patronların kapısında boyun büker hale getiren açık bir “karşı devrim” sürecidir. Fındık bizim millî değerimizdir; bu düzen böyle gitmez, gitmemelidir!
YORUMLAR