Fındık sezonu gelmeden önce, tekelci alıcılar ve onların iş birlikçileri aynı senaryoyu düzenliyor.
Uluslararası Sert Kabuklu Meyveler Konseyi(INC)’nin İspanya’da yapılan 42. Dünya Kuruyemiş ve Kuru Meyve Kongresi’nde 2025-2026 sezonu fındık üretim tahmini açıklandı. Fındıkta 176 bin ton kayıp var.
Halbuki, Türkiye’de fındık üretimi 600 bin tonu geçemiyor. En büyük Tarımda Zirai don felaketini yaşadık,Tarımda bu yıl “yok ” Yılını yaşıyoruz, fındık’ta bundan nasibini almış durumda. Hala Rekolte Yüksek? Bahçeler yaşlandı. Külleme ve dal kurdu ,kahverengi kokarca gibi yeni hastalıklar türedi. İklim değişikliği nedeniyle dolu yağıyor. Fırtına oluyor. Verim hızla düşüyor.
Bu sene yok yılı olması nedeniyle, Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, INC’nin 610 bin tonluk fındık rekolte tahmininin gerçeği yansıtmadığını belirterek, “Don ve dolu nedeniyle rekolte 400 bin tonu dahi bulmaz; bu açıklama tekelci firmaların fiyat düşürme oyunu.” dedi.
Neden, rekolte yüksek gösteriliyor?
Rekolte yüksek gösterildiği zaman, fındık fiyatları düşüyor. Zira, 500 bin tonun üzerindeki üretime yeterli talep yok. Yeterli talep olmayınca, arzdaki ufak bir artış fiyatları hızla düşürüyor.
Tekelci alıcılar, fındık fiyatı ne kadar düşük olursa o kadar çok kâr ediyor. 2014 yılından beri, tekelci alıcıların ülkeye verdikleri zarar, her yıl bir milyar dolar civarında seyrediyor.
Türkiye’nin her zamankinden daha çok dövize ihtiyacı var. Ülkemize fındık tarımından 2- 2.5 milyar dolar gelir getirmektedir. Zira fındık ihraç fiyatını, destekleme alım fiyatı tayin ediyor.
Fındık kaderine bırakılırsa, ülkeye giren döviz miktarı azalacak ve bir bütün olarak ekonomi zarar edecektir.
Fındıkta 176 bin ton kayıp var
Uluslararası Sert Kabuklu Meyveler Konseyi(INC)’nin İspanya’da yapılan 42. Dünya Kuruyemiş ve Kuru Meyve Kongresi’nde 2025-2026 sezonu fındık üretim tahmini açıklandı.
Türkiye’nin 2025 -2026 sezonunda kabuklu fındık üretiminin 609 bin ton olacağı ilan edildi. Bu, 785 bin ton olarak açıklanan 2024-2025 sezonuna göre 176 bin ton daha az fındık olacağını gösteriyor.
İtalya’nın fındık üretimi 87 bin tondan 120 bin tona çıkacağı tahmin edilirken, Amerika 89 bin tondan 102 bin tona, Şili’de 56 bin tondan 36 bin ton artışla 92 bin tona çıkacağı tahmin edildi.
INC’nin her yıl bu dönem açıkladığı fındık üretim tahmini özellikle üreticilerimizin emeği yok sayılıyor. Fakat ne hikmetse rekolte düşük olunca, fındık miktarı azalınca da fındık fiyatı artacağına azalıyor.
Orhan GÖKDEMİR, kaleme aldığı bir yazısında şöyle anlatıyor, bu süreci;
Peki bu kısır döngü neden kırılamıyor? Çünkü egemenlerin amacı “plantasyon” türü tarımsal üretime geçmek. Çay, muz, kahve gibi “kitlesel tüketim mallarının” üretimleri, yüzde 90 oranında plantasyonlarda gerçekleştiriliyor.
Sıra fındıkta.
Plantasyon üretimi, geniş araziler üzerinde yapılan kitlesel bir üretim. Şirketler teknolojinin ve çok üretmenin verdiği maliyet avantajı sayesinde büyük kârlar elde ediyor. Bunun için tekel kurması ve kârını maksimize etmesi şart.
Tarım Geleceğimiz, Fındık vazgeçilmezimiz. Bölgemizde fındık tarımı biterse, Ülkemiz ekonomisi büyük zarar görecektir, Fındığımıza sahip çıkmakla başlayacağız İlk önce. Başaracağız bunu…
Editör: Ziraat Müh. Tarık ARICAN