Ordu’da fırtına fındığı dalında vurdu!
Ordu’da 10 Ocak 2026 civarında etkili olan 80-100 km/s hızındaki şiddetli rüzgar ve fırtına, fındık tarımı için kritik bir dönemde (kış uykusu ve erken uyanma evresi) ciddi riskler oluşturmaktadır. Mevcut meteorolojik veriler ve geçmişteki benzer doğa olaylarının etkileri ışığında, bu fırtınanın fındık üzerindeki etkilerini şöyle özetleyebiliriz:
1. Fiziksel Hasarlar ve “Dal Kırılması”
80-100 km/s gibi yüksek hızlar, fındık ocaklarında ciddi fiziksel hasara yol açar.
Gövde ve Dal Kırılmaları: Fındık dalları esnek yapıda olsa da, özellikle yaşlı veya bakımsız ocaklarda bu hızdaki rüzgar ana dalların kırılmasına neden olur. Bu durum, sadece bu yılın değil, gelecek birkaç yılın verimini de doğrudan düşürür.
Kök Sarsılması: Şiddetli rüzgar, gevşek topraklı bahçelerde kök sistemini sarsarak ağacın toprağa tutunmasını zayıflatabilir.
2. “Karanfil” ve Tomurcuk Kayıpları
Ocak ayı, fındığın karanfil adı verilen dişi çiçeklerinin açtığı ve tozlaşmanın başladığı dönemdir.
Tozlaşma Kesintisi: Fırtına, rüzgarla taşınan polenlerin dengesini bozabilir veya karanfillerin mekanik olarak dökülmesine (kopmasına) neden olabilir. Bu, doğrudan rekolte kaybı demektir.
Erken Uyanma Riski: 2026 kışının mevsim normallerinin üzerinde sıcak gitmesi (Lodos etkisi), fındığın erken uyanmasına neden
olmuştur. Fırtına ile gelen sıcak hava dalgası fındığı “aldatıp” karanfilleri erkenden patlatabilir, bu da Şubat-Mart aylarında yaşanacak olası bir zirai donda ürünün tamamen yanmasına zemin hazırlar.
3. “Kuru Rüzgar” ve Yanma Etkisi
Rüzgarın yönü (genellikle güneyli lodos) fındık sürgünleri üzerinde dehidratasyona (su kaybına) yol açabilir.
Sürgün uçlarındaki tomurcukların kurumasına ve “uç kuruması” dediğimiz hasarlara yol açarak baharda bitkinin gelişimini yavaşlatır.
2026 yılı için daha önce yapılan uyarılarda, kahverengi kokarca zararlısı ve kış sıcaklıklarının yüksek seyretmesi nedeniyle fındıkta zaten bir “alarm” durumu söz konusuydu. Bu şiddetli fırtına, mevcut riskleri daha da katlamış durumdadır.
Z. Müh. Tarık ARICAN
