Nöbetçi Eczaneler
Fındık Üreticisi “Maliyet-Fiyat” Kıskacında
Karadeniz’in “yeşil altını” fındık, 2025 sezonunda son yılların en zorlu dönemlerinden birini geçirdi. %38,5 gibi ciddi bir rekolte kaybının yaşandığı bu dönemde, üretim maliyetleri TMO’nun (Toprak Mahsulleri Ofisi) belirlediği alım fiyatlarının üzerine çıktı.
Zarar Tablosu: 2025 sezonu için analiz edilen maliyet kilogram başına 222 TL iken, TMO alım fiyatları Giresun kalite için 200 TL, Levant kalite için ise 195 TL olarak belirlendi.
İhracat Kaybı: Türkiye’nin fındık ihracatı, 2025 yılında miktar bazında %26 oranında gerileyerek 1980’li yılların seviyelerine kadar düştü.
Çifte Tehdit: Zirai don ve kahverengi kokarca istilası sadece verimi değil, fındığın randımanını ve kalitesini de düşürerek üreticinin kazancını doğrudan baltaladı.
Tarım Kredilerinde Yeni Dönem (2026)
Resmi Gazete’de yayımlanan kararla birlikte, Hazine destekli tarım kredileri ve finansman şartlarında önemli güncellemeler yapıldı. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni kurallar şöyle:
Borçluluk Şartı Sıkılaştı: Artık Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden düşük faizli kredi kullanmak isteyen üreticilerin, vergi dairelerine vadesi geçmiş borcu ve SGK prim borcu bulunmaması gerekiyor.
Süre Uzatımı: Hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredilerinin uygulama süresi 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatıldı.
Zirai Don Destekleri: 2025’te dondan etkilenen 65 ildeki üreticiler için ayrılan bütçe kapsamında tazminat ödemeleri sürüyor. Hasarı %20 ve üzeri olan çiftçiler bu destekten yararlanabiliyor.
Yaşanan Temel Sorun: Sürdürülebilirlik Riski
Borç yükü altında ezilen fındık üreticisi, düşük alım fiyatları nedeniyle 2026 sezonu için bahçesine girmekte zorlanıyor. Sektör temsilcileri şu uyarılarda bulunuyor:
Üreticiler gübre, ilaçlama ve bakım masraflarını karşılayamadığı için bahçeler kaderine terk ediliyor.
Tarım Kredi Kooperatifleri, alımları hızlandırsa ve ödeme vadelerini 15 güne kadar düşürse de, yüksek maliyetler nedeniyle üreticinin eline geçen nakit borç faizlerini karşılamaya yetmiyor.
Sektörün 2026 yılında kalıcı bir düşüş yaşamaması için “bütüncül ve acil” yeni bir fındık politikasına ihtiyaç var…
Z. Müh. Tarık ARICAN
