GÖLKÖY’DE HES ALARMI: KARAGÖZ MAHALLESİ RANTIN PENÇESİNDE Mİ?
Gölköy’ün doğası ve Karagöz Mahallesi’nin geleceği, Vatan Elektrik A.Ş. tarafından hayata geçirilmek istenen “Rıza Regülatörü ve HES” projesiyle büyük bir tehdit altında. 2008 yılından bu yana adeta bir yılan hikâyesine dönen proje, iptal edilen lisanslara ve devasa heyelan riskine rağmen yeniden hortlatılmak isteniyor.
Hukuk Mu, Oldu Bitti Mi?
Proje üzerindeki sis perdesi aralanmıyor. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun (EPDK) 14 Aralık 2023 tarihli kararıyla üretim lisansı iptal edilen proje için, bölgeye “İnşaat başlayacaktır” tabelalarının asılması şaşkınlık yarattı. Mevzuat gereği, “ÇED Olumlu” kararı sonrası 5 yıl içinde başlanmayan projelerin geçerliliğini yitirmesi gerekirken, şirketin bu hamlesi “Hukuk devre dışı mı bırakılıyor?” sorusunu akıllara getirdi.
”Çöpün Üzerine Beton, Betonun Üzerine Gölet!”
Projenin kapsadığı alanlar arasında en dikkat çekeni, Karadere Şıhtamı bölgesi ve belediyenin eski çöp döküm sahası. Geçmişte çöplerin üzerine beton dökülerek kapatılan bu hassas bölgenin, şimdi ağır iş makineleriyle bir su tutma havzasına dönüştürülmek istenmesi, çevre felaketine davetiye çıkarıyor. Mahalle sakinleri, zemini zaten sorunlu olan bu bölgede yapılacak bir müdahalenin faturasının çok ağır olacağını belirtiyor.
Heyelan Kapıda, Fındık Bahçeleri Tehlikede
Karadeniz’in dik yamaç yapısı ve Karagöz Mahallesi’nin jeolojik dokusu, bu ölçekte bir mühendislik projesini kaldırmayacak kadar hassas. Uzmanlar ve bölge halkı uyarıyor:
• Heyelan Riski: Kayaboynu mevkisinden taşınacak su ve oluşturulacak gölet, yer altı dengesini bozarak toprak kaymalarını tetikleyebilir.
• Geçim Kaynağı Yok Oluyor: Fındık bahçeleri, suyun debisindeki değişimler ve inşaat faaliyetleri nedeniyle yok olma noktasına gelecek.
• Irmak Kuruyor: Proje tamamlanırsa Karadere’nin ya tamamen kuruması ya da ani su baskınlarıyla yerleşim yerlerini vurması işten bile değil.
Küresel Şirketler, Yerel Felaketler: Karagöz Halkı Neden Güvenmiyor?
Projenin teknik mimarı olan Fransız Artelia Group, dünya çapında dev baraj projeleriyle tanınsa da, Karagöz Mahallesi’nin mikro-ekolojik dengesi ve bölgenin “hareketli zemin” yapısı söz konusu olduğunda yerel halkın güvenini kazanamıyor. Halkın temel itirazı şu noktada birleşiyor: “Paris’teki ofislerden çizilen projeler, Karadeniz’in heyelan gerçeğini ve fındık bahçelerimizin damarlarını bilemez.”
Güvensizliğin Üç Temel Sebebi:
Şeffaflık Eksikliği: Uluslararası bir firmanın projede yer alması, sürecin yerel halkla paylaşılmadığı gerçeğini değiştirmiyor. Mahalleli, “kapalı kapılar ardında” hazırlanan raporların kendi yaşam alanlarını nasıl etkileyeceğini bilmek istiyor.
Mühendislik vs. Doğa: Karadere Şıhtamı gibi jeolojik olarak hassas ve eski çöp alanlarının üzerine inşa edilecek bir regülatörün, olası bir sızıntı veya toprak kaymasında nasıl bir felakete yol açacağı sorusu yanıtsız kalıyor.
Hukuki Çelişki: EPDK tarafından lisansı iptal edilen bir projede, uluslararası bir firmanın hala “teknik hazırlık” içinde olması, hukuk devletine olan güveni zedeliyor.
”Bizim için bu proje sadece bir enerji yatırımı değil; evimizin, bahçemizin ve geleceğimizin üzerine konulan bir ipotektir. Karagöz Mahallesi bir şirketin kâr-zarar tablosundaki bir kalemden ibaret değildir.”
Sonsöz :
”Şirketlerin kâr cetveli, bizim fındık bahçelerimizin boyunu ölçemez!”
”Deremiz hür akacak, Karagöz nefes alacak. Doğanın tapusu halkındır, sermayenin değil!”
“Toprağı ‘mal’, suyu ‘ticaret’ görenler; yarın çocuklarına içirecekleri suyun fiyatını belirleyemeyecekler.”
YORUMLAR