ORDU SAHİLİNDE FIRTINA KABUSU GERÇEK OLMADAN HAREKETE GEÇİLMELİ

ORDU SAHİLİNDE FIRTINA KABUSU GERÇEK OLMADAN HAREKETE GEÇİLMELİ: “UYARI YETMEZ, EŞİK ŞART!”
​
​ORDU – Geçtiğimiz günlerde İstanbul’da yaşanan ve şehri felç eden fırtına, Türkiye’nin afet yönetimindeki zaaflarını bir kez daha gözler önüne serdi. Meteorolojik uyarıların, somut ve operasyonel kararlara dönüşmemesi, otobanların kapanmasına, deniz seferlerinin iptaline ve maddi kayıplara yol açtı. Şimdi ise gözler, coğrafi yapısı ve kıyı şeridiyle benzer riskler taşıyan Ordu’ya çevrildi. Bilim insanları ve uzmanlar, İstanbul’un yaşadığı tecrübeden ders çıkarılarak, Ordu için acil ve eşik tabanlı bir risk yönetim modeli oluşturulması gerektiğini vurguluyor.
​”VERİ VAR, AKIL YOK” TESPİTİ YİNE GÜNDEMDE
​8 Ocak İstanbul fırtınası, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün (MGM) detaylı uyarılarına rağmen, bu uyarıların “hangi köprü kapatılacak, hangi araç yola çıkmayacak” gibi somut kararlara dönüşmediğini ortaya koydu. Uzmanlar bu durumu, “Veri var, akıl yok. Tahmin var, operasyon yok” sözleriyle özetliyor. Bu durumun bedelini ağır ödeyen İstanbul örneği, Ordu için bir “uyarıcı” niteliği taşıyor.
​ORDU, RİSKE DAHA MI AÇIK?
​Hazırlanan teknik raporlar, Ordu’nun bazı açılardan İstanbul’dan daha kırılgan olduğunu gösteriyor. Özellikle:
​Sahil Yolu: Açık yapısıyla rüzgâra tam cepheden maruz kalıyor.
​Yüksek Rakımlı Geçişler: Aybastı, Mesudiye, Akkuş hattı, tipi ve buzlanma riskiyle kritik öneme sahip.
​Deniz Ulaşımı: Teleferik, liman ve balıkçı barınakları, şiddetli lodos ve poyrazda büyük risk taşıyor.
​Yoğun TIR Trafiği: Dar kesitlerdeki yoğun TIR trafiği, rüzgârın etkisiyle tehlikeli anlara davetiye çıkarıyor.
​”ŞANS STRATEJİ OLAMAZ”: EŞİK TABANLI YÖNETİM ŞART!
​Uzmanlar, Ordu için “rüzgâr hızına göre önceden tanımlı trafik ve ulaşım kararları” alınması gerektiğini belirtiyor. Gelişmiş ülkelerde uygulanan bu “eşik” sistemi, belli bir rüzgâr hızına ulaşıldığında hangi yolun kapatılacağı, hangi aracın yasaklanacağı gibi kararların otomatik olarak devreye girmesini sağlıyor.
​Örnek Protokol Önerileri:
​70 km/saat Rüzgâr: Hafif araçlar için uyarı, teleferik seferlerinde kapasite kısıtlaması.
​80 km/saat Rüzgâr: Yüksek kasalı araçların (TIR/Kamyon) sahil yoluna çıkış yasağı.
​90 km/saat Rüzgâr: Deniz seferlerinin durdurulması, riskli bölgelerde karayolu kontrollü geçiş.
​SOMUT ÖNERİLER: ORDU İÇİN ACİL EYLEM PLANI
​Rapor, Ordu’nun bu felaket senaryolarını yaşamaması için somut öneriler sunuyor:
​İl Bazlı Ulaşım Meteoroloji Masası: Büyükşehir Belediyesi, Karayolları, Liman Başkanlığı ve AFAD’ın bir araya geldiği, 7/24 aktif bir karar birimi kurulmalı.
​Akıllı Sensör Ağı: Sahil yolu, yüksek geçitler ve liman ağızlarına rüzgâr ve görüş sensörleri yerleştirilmeli.
​Anlık Sürücü Bilgilendirmesi: VMS (Değişken Mesaj İşaretleri) tabelaları, yerel radyolar ve mobil bildirimler aracılığıyla sürücüler anında uyarılmalı.
​SON SÖZ: İHMAL, AFETİ BÜYÜTÜR
​”Afet, çoğu zaman bulutla değil, ihmalle gelir” vurgusuyla, Ordu’nun hala şansı olduğu belirtiliyor. Ancak bu şansın “akla” ve “bilimsel yönetime” dönüşmesi gerektiği ifade ediliyor. Görseldeki gibi bir tablonun Ordu’nun kıyılarında yaşanmaması için meteoroloji raporlarını okumakla yetinmeyip, meteorolojiyle yönetmenin zamanı gelmiştir. Aksi takdirde, her ertelenen karar, bir sonraki fırtınayı beklemekten farksız olacaktır.
Z. Müh. Tarık ARICAN